در مقایسه بین لینوکس و ویندوز به طور قطع میگویم که قابلیتهای لینوکس یک چیز دیگر است.آدم میتواند حس کند که انسانهائی آزاد و باهوش بدون هیچگونه چشم داشت مالی با جان و دل بر روی این سیستم کار کرده و حاصل تلاششان را بی دریغ در اختیار دیگران قرار داده اند . این سیستمعامل زنده است. روح دارد. روح آزادی و همدلی انسانها در آن نهفته است. سیستمعاملی که با تلاش صدها هزار نفر در سرتاسر جهان پابه عرصه وجود گذاشته و رشد پیدا کردهاست و من به آن عشق میورزم. تا زمانی که با لینوکس کار نکنید و وارد اجتماع آن نشوید، نخواهید توانست این روح را احساس کنید. در اینصورت پنگوئن وارد زندگی شما شده و با شما حرف خواهد زد. من زمانی روی بیل گیتز و ویندوز و سایر محصولات آن قسم میخوردم و بر روی ویندوز یک حرفهای بودم. ولی یک روز لینوکس با پنگوئن خودش وارد زندگی من شد و همه چیز را تغییر داد... خودم هم نفهمیدم چرا ؟ حتی از اهمیت بسیار زیاد این رویداد برای خودم بی اطلاع بودم ! اما در آن زمان من ناخواسته مجذوب آن شدم ، پس از اندک زمانی که از کارکردن من با لینوکس گذشت تازه متوجه شدم که ویندوز چه بوده است... اهمیتی نداشت که مودم من با لینوکس کار نمیکرد... من چیزی ارزشمندتر از اینها را بدست آورده بودم. شاید حرفهای من کمی عجیب به نظر برسد ولی من احساس آزادی میکردم. کار با لینوکس آن هم بصورت حرفه ای مرا به یاد آن دوران انداخت. روزی که پنگوئن وارد زندگی من شد...
اخیرا سایت محبوب ما وبلاگ نویسان یعنی بلاگ اسکای سرویس RSS که مخففی است برای RDF Site Summary را برای همه وبلاگ هایش راه اندازی کرده است . سوال در مورد اینکه RSS چیست و به چه دردی می خورد زیاد شده و من پس از جستجوی بسیار در وب قصد دارم بصورت خلاصه در مورد این سرویس توضیحاتی بنویسم .
RSS یک ابزار یا نوعی فرمت خبری برای هماهنگ سازی اخبار و نمایش محتویات وب سایت های خبری و وبلاگهاست .استفاده کنندگان از این سرویس می توانند سایت های بزرگ خبری مانند Wired و یا گروه Slashdot و یا حتی وبلاگ های شخصی باشند.استفاده از RSS تنها به خبر محدود نمی شود و هر مطلبی که قابلیت تفکیک داشته باشد می تواند در قالب RSS انتقال یابد . به زبان دیگر RSS نوعی سامانه تولید اطلاعات است .هنگامی که اطلاعات وب سایت ها و وبلاگها علاوه بر فرمتهای رایج وب در قالب RSS هم عرضه شود یک برنامه می تواند منبع RSS را چک کند و در صورت تغییر آن با نسخه قبلی نسخه به روز شده را دریافت نماید .
به گروهی از نرم افزارها که وظیفه خواندن RSS را به عهده دارند news aggregators گفته می شود.این گونه نرم افزارهای RSS خوان به شدت در بین وبلاگ نویس جهان رواج دارند.
به همین دلیل بسیاری از شرکتهائی که سرویس وبلاگ ارائه می دهند از RSS هم پشتیبانی می کنند و محتویات وبلاگها را در قالب RSS هم برای مطالعه فراهم می کنند.شما با استفاده از RSS می توانید به مقدار زیادی در وقت و هزینه خود صرفه جویی کنید و همیشه از آخرین مطالب وبلاگ ها و وب سایت های مورد علاقه تان اطلاع داشته باشید.
بسیاری از نرم افزار هایی که وظیفه مدیریت اطلاعات را بر عهده دارند مانند B2 و Movable Type و PHP-Nuke و pMachine و PostNuke به همراه سایت هایی که سرویس وبلاگ ارائه می دهند مانند Radio UserLand و Blog Sky به علت اهمیت RSS به صورت اتوماتیک خروجی RSS تولید می کنند مانند خروجی وبلاگ من که هم اینک در حال مطالعه آن هستید .
فرض کنید شما وبلاگ نویس یا یک وبلاگ خوان حرفه ای هستید و احتمالا در هر 12 ساعت به 10 وبلاگ یا سایت مورد علاقه خود سر میزنید .در اینصورت با استفاده صحیح ازیک نرم افرار RSS خوان شما میتوانید آخرین تغییرات سایتهای مورد علاقه تان را ببینید بدون اینکه مجبور به صرف وقت زیاد یا دیدن صفحات اضافی یا احیانا تبلیغات سایتها باشید .
حتی این امکان وجود دارد که شما از نرم افزار خاصی استفاده نکنید و به جای سر زدن به چندین سایت فقط یک صفحه را مطاله کنید .مانند کاری که گروه Iranian Crawler انجام داده است و شما می توانید تنها با مراجعه به یک صفحه از آخرین مطالب چندین سایت مختلف با خبر شوید.تنها کافی است که سری به http://www.iraniancrawler.com/indexsb.php بزنید.
برای اینکه خودتان نرم افزار RSS خوان داشته باشید انتخاب های بسیار مختلفی دارید. از جمله میتوانید از نرم افزار های زیر استفاده کنید.
SharpReader که از .net در آن استفاده شده است.و زبان فارسی را هم پشتیبانی می کند.
RssReader این نرم افزار هم به NET Framework 1.1 احتیاج دارد.
FeedReader هم RSS خوانی Open Source است البته کمی با فارسی مشکل دارد .
و یک لیست که به معرفی نرم افزار های RSS خوان پرداخته است.
برای استفاده از RSS در سایت یا وبلاگ خودتان و یا استفاده های دیگر از RSS ابزارهای فراوانی وجود دارد که آنها را در این لیست - RSS Tools - می تونید ببینید.
به دایرکتوری News Readers هم در گوگل سری بزنید.
هم اینک فرمت RSS با هفت استاندارد مختلف وجود دارد و در بلاگ اسکای از نسخه نسخه 2.0 استفاده شده است .
در لینوکس غیر ممکن است که هر چند وقت یکبار به استفاده از یک ویرایشگر متنی نیاز پیدا نکنید. در صورتی که در محیط گرافیکی هستید میتوانید از gedit استفاده کنید. بیشتر کاربران پوسته فرمان در لینوکس از هر دو ویرایشگر متنی emacs و vi استفاده میکنند. مزیت استفاده از vi یا emacs در این است که میتوانید از آنها در پنجره ترمینال، ترمینال متنی و یا یک اتصال متنی روی شبکه (مانند telnet) استفاده کنید. هیچ رابط گرافیکی مورد نیاز نیست.
در این مقاله سعی شده تا راهنمای مفیدی در مورد ویرایشگر vi در اختیار شما قرار گیرد . پس از یادگیری Vi، هر جا به تغیر فایلهای پیکربندی نیاز داشتید، میتوانید از آن استفاده کنید. ممکن است استفاده از vi در ابتدا دشوار به نظر برسد. ولی پس از مدتی میتوانید کارهای ویرایشی خود را با استفاده از آن با سرعتی بسیار انجام دهید.
با ویرایشگر VI دستان شما هرگز نیاز ندارند تا از روی
کیبورد جدا شده ماوس یا کلیدهای F را لمس کنند.
برای انجام تغییر در بسیاری از فایلهای پیکربندی که خارج از دایرکتوری خانگی شما قرار دارند، نیاز دارید تا بصورت کاربر ریشه وارد سیستم شده باشید. برای بدست آوردن مجوز سطح ریشه حتما لازم نیست تا از سیستم خارج شده و مجددا وارد شوید. میتوانید یک پنجره ترمینال باز کرده و با تایپ دستور su و سپس کلمه عبور ریشه، مجوز های کاربر ریشه را بدست آورده و فایل مورد نظر خود را ویرایش نمایید. برای خروج از حالت کاربر ریشه در ترمینال مورد نظر کافی است دستور exit را تایپ کنید. |
شروع کار با vi
به طور معمول کار با vi را با باز کردن یک فایل شروع میکنید. برای بازکردن فایلی به نام tmp/test دستور زیر را تایپ کنید:
$ vi /tmp/test
در صورتی که این یک فایل جدید باشد، چیزی مانند زیر را خواهید دید:
~
~
~
~
~
"/tmp/test" [New File]
علامت چشمک زن در بالای صفحه نشان دهنده محل اعلان شما است. پایین ترین خط صفحه اطلاعاتی در مورد آنچه در حال رخداد است، در اختیار شما قرار میدهد. در اینجا به شما اعلام کرده است که فایل جدیدی را باز کرده اید. کاراکترهای ~ که در بین خط بالا و پایین مشاهده میکنید فعلا به عنوان یک پر کننده موقت عمل میکنند زیرا هنوز متنی وجود ندارد. هیچ منو یا راهنما یا آیکونی وجود ندارد تا بفهمید چه کاری باید انجام دهید! فعلا حتی نمی توانید تایپ را شروع کنید. در این صورت کامپیوتر بوق زده، چیزی تایپ نخواهد شد.
نخستین چیزی که باید یاد بگیرید، تفاوت بین حالتهای مختلف عملکرد برنامه است. ویرایشگر vi در دو حالت فرمان و ورودی عمل میکند. قبل از اینکه بتوانید به فایل متنی اضافه کرده یا چیزی را تغییر دهید، باید دستوری تایپ کنید تا vi بداند که شما چه کاری میخواهید انجام دهید. یک فرمان معمولا حاوی یک یا دو حرف و یک عدد اختیاری است. برای وارد شدن در حالت ورودی، باید یک دستور ورودی را تایپ کنید. برای شروع یکی از دستورات زیر را تایپ کنید:
-a : به معنی Add است. میتوانید متن را در طرف راست اعلان وارد نمایید.
-i : به معنی Insert است. میتوانید متن را در طرف چپ اعلان فرمان هم وارد کنید.
|
شروع به تایپ کردن کنید. در بین تایپ خود کلید Enter را هم فشار دهید. پس از اینکه چند خطی را تایپ کردید، کلید Esc را فشار دهید. این کار شما را به حالت فرمان باز میگرداند. با استفاده از کلیدها و حروف زیر میتوانید در متن جابجا شوید:
-کلیدهای مکان نما : برای حرکت به چپ و راست و بالا و پایین میتوانید از کلیدهای مکان نما و همچنین از کلیدهای h (چپ) ، l (راست)، j (پایین) و k (بالا) استفاده کنید.
-کلید w : اعلان را به ابتدای کلمه بعدی هدایت میکند.
-کلید b : اعلان را به ابتدای کلمه قبلی باز میگرداند.
-کلید صفر : اعلان را به ابتدای خط جاری هدایت میکند.
-کلید $ : اعلان را به انتهای خط جاری هدایت میکند.
-کلید H : اعلان را به اول نخستین خط صفحه حرکت میدهد.
-کلید M : اعلان را به اول خط میانی صفحه حرکت میدهد.
-کلید L : اعلان را به اول خط پایانی صفحه حرکت میدهد.
خوب اکنون تنها چیزی که باقی میماند، چگونگی پاک کردن متن است:
-کلید x : کاراکتر زیر اعلان را پاک میکند.
-کلید X : کاراکتر قبل از اعلان را پاک میکند.
-فرمان dw : از کاراکتر جاری تا پایان کلمه را پاک میکند.
-فرمان d$ : از کاراکتر جاری تا پایان خط را پاک میکند.
-فرمان d0 : از کاراکتر ماقبل تا ابتدای خط را پاک میکند.
برای ذخیره تغییرات و خروج از برنامه هم میتوانید از کلیدهای زیر استفاده کنید:
-فرمانZZ : تغییرات را ذخیره کرده و از برنامه خارج میشود.
-کلید w : تغییرات را ذخیره کرده ولی میتوانید به ویرایش ادامه دهید.
-فرمان wq : همانند فرمان ZZ است.
-کلید q : از برنامه در صورتی خارج میشود که تمام تغییرات ذخیره شده باشند.
-فرمان q! : از برنامه خارج شده و تغییرات را نادیده فرض میکند.
|
|
تا اینجا مطالب زیادی در مورد vi یاد گرفته اید. البته باز در مورد دستورات vi بیشتر صحبت خواهم کرد. اکنون اجازه دهید به چند نکته اشاره کنم که مراحل اولیه کار کردن شما را با vi آسانتر کند:
-کلید Esc : فراموش نکنید که فشردن این کلید شما را به حالت فرمان باز میگرداند. این کلید به همراه دستور ZZ تغییرات را ذخیره کرده و از فایل خارج میشود.
-کلید u : فشردن این کلید، تغییرات انجام شده را از میان برده و به حالت قبلی باز میگردد. (undo).
-کلیدهای Ctrl+r : این کلید برعکس کلید u است. عمل تکرار یا redo را انجام میدهد.
-کلید Capslock : فرامین و متن شما با حروف بزرگ تایپ شده و باعث خواهد شد تا برخی فرامین کار نکنند. دقت کنید.
-دستور ! : در صورتی که در vi هستید، میتوانید با استفاده از تایپ علامت تعجب و سپس دستور مورد نظر، دستورات لینوکس را از درون vi اجرا کنید.پس از اتمام تایپ دستورات کلید Enter را فشار دهید تا به برنامه باز گردید. حتی میتوانید با تایپ !bach یک پوسته فرمان از درون vi باز کرده و با آن کارکنید. پس از اتمام کار کافی است که با تایپ exit به برنامه باز گردید.قابلیت بسیار جالبی است!
-INSERT : هنگامی که در حالت ورودی هستید، این کلمه در پایین صفحه نوشته میشود.سایر پیغامها هم در همین مکان نمایش داده میشوند.
-کلیدهای Ctrl+g : در صورتی که فراموش کردید در حال ویرایش کدام فایل هستید، با فشار دادن این کلیدها نام فایل و شماره خطی که در آن هستید، تعداد خطوط فایل و ... نمایش داده میشود.
حرکت در میان فایل
بجز چند دستور حرکت بین خطوط ی که در بالا شرح داده شدند، راههای دیگری نیز برای حرکت در فایل وجود دارد. برای تمرین این کار نیاز به یک فایل تقریبا بزرگ دارید. برای این کار میتوانید فایل var/log/messages را در دایرکتوری tmp کپی کرده و باز کنید. با کلیدهای زیر میتوانید در فایل حرکت کنید:
-Ctrl+f : یک صفحه به جلو میروید.
-Ctrl+b : یک صفحه به عقب باز میگردید.
-Ctrl+d : نیم صفحه به جلو میروید.
-Ctrl+u : نیم صفحه به عقب باز میگردید.
-G : به آخرین خط فایل حرکت میکنید.
-1G : به نخستین خط فایل حرکت میکنید. البته به جای عدد ۱ از هر عددی میتوانید استفاده کنید و به همان خط حرکت خواهید کرد.
جستجوی متن
برای جستجوی متن میتوانید از کلیدهای اسلش (/) و علامت سوال استفاده کنید. همچنین امکان استفاده از کاراکترهای ویژه نیز وجود دارد. اسلش عمل جستجوی فایل بعد از اعلان و علامت سوال عمل جستجوی فایل قبل از اعلان را انجام میدهد. مثلاhello/ و hello? عمل جستجو رو به جلو و عقب را برای لغت hello انجام میدهند.
استفاده از شماره ها در کنار فرمانها
در صورتی که قبل از یک دستور یک عدد قید نمایید آن دستور به تعداد آن عدد تکرار خواهد شد. برای مثال :
3dw : سه کلمه بعدی را پاک میکند.
5cl : پنج حرف بعدی را تغییر میدهد.
12j : دوازده خط به پایین حرکت میکند.
اکنون باید تا حدود زیادی کار کردن با vi را یاد گرفته باشید.