این مقاله به بررسی چگونگی فارسی نویسی در لینوکس ردهت ۹ میپردازد البته بسیاری از توزیعهای جدید لینوکس هم با کمی تفاوت و با روشی تقریبا مشابه فارسی را پشتیبانی میکنند.
به چه چیزهایی نیاز داریم؟
تعدادی قلم یونیکد که میتوانید آنها را از ویندوز قرض بگیرید و یا از سایت linuxiran.org دانلود کنید.
چگونه شروع کنیم ؟
مراحل بعدی به صورت زیر است:
- یک پنجره ترمینال باز کرده، سپس با تایپ دستور su بصورت کاربر ریشه وارد سیستم شوید. سپس دستور زیر را تایپ کنید تا برنامه ویرایشگر vi اجرا شده و فایل پیکربندی Xfree86 را برایتان باز کند:
$ vi /etc/X11/XF86Config
- در برنامه vi در متن فایل بازشده، به دنبال Section InputDevice گشته و پس از پیدا کردن آن، در یک فضای خالی کلید insert را فشار داده و فرمانهای زیر را تایپ کنید:
Option "XkbOptions" "grp:ctrl_shift_toggle"
Option "XkbLayout" "us,ir"
کار کردن با vi مشابه ویرایشگرهای متنی دیگر است. خط نخست به Xfree86 می گوید که با فشرده شدن، Ctrl+Shift زبان صفحه کلید عوض شود و خط دوم، زبان دوم را که فارسی است به آن معرفی میکند.
پس از اتمام تایپ خطوط بالا، کلید Esc را فشار دهید، سپس کلید : را فشار داده و تایپ کنید wq و کلید Enter را فشار دهید. این کار تغییرات انجام شده را ذخیره کرده و به خط فرمان باز میگردد.
- در این مرحله باید دایرکتوری مربوط به فونتهای TrueType را به Xfree86 معرفی کنید. برای این کار، مجددا در خط فرمان دستور vi /etc/fonts/fonts.conf را تایپ کنید. این کار فایل پیکربندی قلمها را باز میکند. به دنبال خط زیر که در ابتدای صفحه است بگردید:
و مجددا با فشار دادن کلید insert خط زیر را زیر آن اضافه کنید:
پس از اتمام کلید Esc و سپس : را فشار داده و تایپ کنید wq تا تغییرات ذخیره شده و از برنامه vi خارج شوید.
- خوب بخشهای مشکل کار را به اتمام رساندید. در مرحله بعدی باید فایل های قلمها را به مسیرهای مربوطه کپی کنید. برای این کار فرامین زیر را تایپ کنید:
$ cp *.ttf /usr/X11R6/lib/X11/fonts/TTF/
پس از اتمام کار، کلیدهای Alt+Ctrl+Backspace را فشار دهید تا Xserver مجددا راه اندازی شود و تغییراتی که ایجاد کردید در سیستم اعمال شود. مجددا در سیستم login کرده و این بار در منوی اصلی قسمت Preferences بخش Font را انتخاب کرده و برای قسمتهایی که در شکل زیر میبینید، یکی از قلمهایی را که نصب کردهاید مثلا فونت Tahoma را انتخاب کنید .
اکنون میتوانید در بخشهای مختلف و برنامه هایی که با استفاده از GTK 2.0 طراحی شده اند، فارسی تایپ کنید. میتوانید در مرورگر اینترنت خود و یا در مجموعه برنامه های اداری OpenOffice نسخه 1.1 به بعد نیز از زبان فارسی استفاده کنید.
این برنامه یک ابزار رایگان برای دریافت فایل از اینترنت در محیط متنی میباشد . این برنامه از پروتکل های HTTP، HTTPS و FTP پشتیبانی میکند و همچنین سازگار با سرویس دهنده های پراکسی است .
Wget این قابلیت را دارد که در پس زمینه، در حالی که کاربر در سیستم وارد نشده است، به فعالیت بپردازد. به این ترتیب میتوانید دریافت فایل را شروع کرده و از سیستم خارج شوید. Wget تا اتمام کار، به فعالیت خود ادامه خواهد داد. این قابلیت برای دانلود کردن فایلهای بزرگ که ساعتهای زیادی طول میکشند، مفید است.
Wget میتواند لینکهای موجود در سایتهای وب را دنبال کرده و نسخه های محلی سایتهای وب را ایجاد نماید و ساختار دایرکتوری آنها را در کامپیوترتان ایجاد نماید . به این عملیات اصطلاحا دانلود بازگشتی یا Recursive downloading اطلاق میشود. همچنین Wget میتواند لینکهای موجود در سایت وب را طوری تغییر دهد که سایت را بتوان بصورت Offline در کامپیوتر مشاهده نمود .
Wget برای عملکرد روی خطوط آهسته و ناپایدار اتصال به اینترنت طراحی شده است . در صورتی که اتصال شما دائما قطع میشود، ویا بدلیل بزرگ بودن فایل مجبور به قطع مداوم اتصال هستید، Wget میتواند پس از اتصال مجدد ادامه فایل را برای شما دریافت نماید. Wget برنامه بسیار قابل اطمینانی است. در بدترین شرایط، امکان ندارد که یک فایل را بصورت خراب دانلود کند، حتی اگر اتصال شما صدها بار قطع شده باشد.
برای یادگیری کامل این برنامه نیاز دارید تا مستندات آنرا به تایپ دستور man wget در کنسول متنی لینوکس مطالعه نمایید. این مستندات حدود ۲۰ صفحه بوده و کلیه گزینه های این برنامه را توضیح داده است. این راهنما نیز با استفاده از این مستندات نوشته شده است. در اینجا برای آشنایی شما با کاربرد این برنامه، برخی گزینه های مهم را به همراه مثال شرح داده شده:
- استفاده ساده : در حالت عادی برای دریافت یک فایل، باید پس از دستور wget، آدرس URL فایل مربوطه را وارد نمایید. برای این کار، با استفاده از مرورگر خود، URL کامل فایل مربوطه را کپی کرده و در پنجره ترمینال XTERM ، جلوی دستور Paste نمایید. در صورتی که قبلا در حال دریافت فایلی بوده اید و دریافت آن به دلایلی نیمه کاره مانده و مایل به دریافت ادامه فایل هستید، میتوانید از سوئیچ c برای این کار استفاده کنید. به دو مثال زیر توجه کنید :
wget http://www.redhat.com/download/kernel-2.4-20.K7.rpm $
wget -c http://www.redhat.com/download/kernel-2.4-20.K7.rpm$
در مثال اول، wget شروع به دریافت فایلی را که در جلوی آن تعیین شده است، خواهد کرد. در مثال دوم، در صورتی که این فایل قبلا به صورت ناقص دریافت شده است، ادامه آنرا دریافت خواهد کرد. برنامه wget به صورت پیش گزیده و خودکار، در صورت قطع اتصال به هر دلیل، ۲۰ بار عملیات دریافت را تکرار خواهد کرد. در صورتی که احساس میکنید این تعداد ممکن است برای اتصال کند و ناپایدار شما کم باشد، با استفاده از سوئیچ t میتوانید تعداد آنرا تعیین کنید . به مثال زیر توجه کنید :
wget -t 45 http://www.redhat.com/download/kernel-2.4-20.K7.rpm $
در مثال بالا، برنامه wget، در صورت قطع اتصال، ۴۵ بار مجددا به سرویس دهنده متصل شده و دریافت را تمام خواهد کرد . در صورتی که چنین اتصالی دارید، توصیه میشود تا حتما سوئیچ c را هم بکار ببرید تا فایل از ادامه دریافت شود .
همانطور که گفته شد، یکی از قابلیت های برنامه wget، قابلیت اجرای آن در پس زمینه است. برای اجرای آن در پس زمینه، کافی است از دستور زیر استفاده کنید :
wget -t 45 -o log http://www.redhat.com/download/kernel-2.4-20.K7.rpm $
در مثال بالا، برنامه wget در حالت پس زمینه اجرا شده و عملیات آن در فایل ثبتی به نام log ثبت میشود.
- استفاده پیشرفته : در صورتی که یک فایل حاوی URL کامل فایلهایی که نیاز دارید دانلود شوند دارید، میتوانید با استفاده از گزینه i از آن استفاده کنید:
wget -i | myFile$
در مثال بالا، برنامه wget، آدرسهای مورد نیاز خود را از فایل myFile خواهد خواند. قبلا گفتم که wget میتواند یک سایت وب کامل را برای شما دانلود کرده و در کامپیوترتان ذخیره کند. برای دریافت کامل یک سایت وب، باید دستور زیر را وارد نمایید :
Wget -o -r http://www.gnu.org/ gnulog $
در این مثال، برنامه wget، نسخه ای از سایت وب gnu.org را با عمق ۵ دایرکتوری و همان ساختار دایرکتوری استفاده شده در سایت، دریافت کرده و عملیات را در فایل gnulog ذخیره خواهد کرد. در صورتی که مایل هستید، لینکهای فایلهای HTML طوری تبدیل شود تا در کامپیوتر خودتان و در حالت Offline بتوانید آنها را مرور کنید، از گزینه زیر استفاده کنید :
wget --convert-links -r http://www.gnu.org/ -o gnulog$
در صورتی که بخواهید فقط محتویات یک دایرکتوری حاوی فایلهای خاص را دریافت کنید نیز، wget این امکان را به شما اعطا میکند . به مثال زیر توجه کنید :
/http://www.gnu.org/images wget -r -l1 -A.png $
در این مثال، wget با عمق یک دایرکتوری، تمام فایلهای png موجود در دایرکتوری مربوطه را دریافت خواهد کرد. در صورتی که هنگام دانلود ساختار یک سایت، اتصال قطع شود، برای ادامه باید از گزینه nc استفاده کنید:
wget -nc -r http://www.gnu.org $
بصورت کلی، برنامه wget برنامه ای بسیار قدرتمند و انعطاف پذیر بوده و کلیه نیازهای دریافت فایل شما را پوشش خواهد داد.
در مقایسه بین لینوکس و ویندوز به طور قطع میگویم که قابلیتهای لینوکس یک چیز دیگر است.آدم میتواند حس کند که انسانهائی آزاد و باهوش بدون هیچگونه چشم داشت مالی با جان و دل بر روی این سیستم کار کرده و حاصل تلاششان را بی دریغ در اختیار دیگران قرار داده اند . این سیستمعامل زنده است. روح دارد. روح آزادی و همدلی انسانها در آن نهفته است. سیستمعاملی که با تلاش صدها هزار نفر در سرتاسر جهان پابه عرصه وجود گذاشته و رشد پیدا کردهاست و من به آن عشق میورزم. تا زمانی که با لینوکس کار نکنید و وارد اجتماع آن نشوید، نخواهید توانست این روح را احساس کنید. در اینصورت پنگوئن وارد زندگی شما شده و با شما حرف خواهد زد. من زمانی روی بیل گیتز و ویندوز و سایر محصولات آن قسم میخوردم و بر روی ویندوز یک حرفهای بودم. ولی یک روز لینوکس با پنگوئن خودش وارد زندگی من شد و همه چیز را تغییر داد... خودم هم نفهمیدم چرا ؟ حتی از اهمیت بسیار زیاد این رویداد برای خودم بی اطلاع بودم ! اما در آن زمان من ناخواسته مجذوب آن شدم ، پس از اندک زمانی که از کارکردن من با لینوکس گذشت تازه متوجه شدم که ویندوز چه بوده است... اهمیتی نداشت که مودم من با لینوکس کار نمیکرد... من چیزی ارزشمندتر از اینها را بدست آورده بودم. شاید حرفهای من کمی عجیب به نظر برسد ولی من احساس آزادی میکردم. کار با لینوکس آن هم بصورت حرفه ای مرا به یاد آن دوران انداخت. روزی که پنگوئن وارد زندگی من شد...